{"id":14291,"date":"2020-10-23T09:59:10","date_gmt":"2020-10-23T09:59:10","guid":{"rendered":"https:\/\/atlantisng.com\/blog\/?p=14291"},"modified":"2020-10-30T12:50:32","modified_gmt":"2020-10-30T12:50:32","slug":"el-origen-ibero-altaico-del-termino-conejo","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/atlantisng.com\/blog\/el-origen-ibero-altaico-del-termino-conejo\/","title":{"rendered":"El origen ibero-altaico del t\u00e9rmino \u2018conejo\u2019."},"content":{"rendered":"<p align=\"center\"><i>Georgeos D\u00edaz-Monexano, Vitalitius Accepted Member of the Epigraphic Society<\/i><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\" align=\"justify\"><a href=\"https:\/\/atlantisng.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/El-origen-ibero-altaico-del-termino-%E2%80%98conejo.pdf\"><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-14329\" src=\"https:\/\/atlantisng.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/Screenshot_2020-10-30-El-origen-ibero-altaico-del-termino-\u2018conejo-pdf.png\" alt=\"El origen ibero-altaico del t\u00e9rmino \u2018conejo\u2019.\" width=\"907\" height=\"691\" srcset=\"https:\/\/atlantisng.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/Screenshot_2020-10-30-El-origen-ibero-altaico-del-termino-\u2018conejo-pdf.png 907w, https:\/\/atlantisng.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/Screenshot_2020-10-30-El-origen-ibero-altaico-del-termino-\u2018conejo-pdf-300x229.png 300w, https:\/\/atlantisng.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/Screenshot_2020-10-30-El-origen-ibero-altaico-del-termino-\u2018conejo-pdf-768x585.png 768w\" sizes=\"(max-width: 907px) 100vw, 907px\" \/><\/a><\/p>\n<p align=\"justify\">El t\u00e9rmino para conejo que usa Plinio, <i><b>cuniculus<\/b><\/i> (forma diminutiva latina de un probable diminutivo ibero *<b>kuniku\/*kuniki<\/b> de ra\u00edz lexem\u00e1tica *<b>kuni<\/b>-\/*<b>kun<\/b>-) fue referenciado en las fuentes cl\u00e1sicas como hisp\u00e1nico, es decir, de alguna de las lenguas paleohisp\u00e1nicas que se hablar\u00edan en la pen\u00ednsula ib\u00e9rica cuando los romanos comenzaron a interactuar con sus habitantes. El gran Lexic\u00f3n Griego LSJ lo recoge como voz hispana, pero nunca se pudo precisar nada m\u00e1s all\u00e1 de ello, ni siquiera a cual lengua de la pen\u00ednsula podr\u00eda haber pertenecido. Pues bien, tras buscar en todas las familias de lenguas de Asia, \u00c1frica y Europa, de nuevo solo en las transeurasi\u00e1ticas-altaicas hallamos los mejores correlatos candidatos para el origen etimol\u00f3gico que se da del mismo t\u00e9rmino hispano <i><b>cuniculu<\/b><\/i><i><b>s<\/b><\/i>, tal cual lo describe Varr\u00f3n (3.12.6), alegando que lo llamaban <i><b>cuniculus<\/b><\/i> por los <u>agujeros<\/u> que este tipo de liebre end\u00e9mica de Iberia sol\u00eda hacer. Exactamente esto es lo que dice Varr\u00f3n:<\/p>\n<p align=\"justify\"><b>\u00abTertii generis est, quod in Hispania nascitur, similis nostro lepori ex quadam parte, sed humile, quem <\/b><u><b>cuniculum<\/b><\/u><b> appellant. (&#8230;) <\/b><u><b>Cuniculi<\/b><\/u><b> dicti ab eo, quod sub terra <\/b><i><u><b>cuniculos<\/b><\/u><\/i><b> ipsi facere solent, ubi lateant in agris.\u00bb <\/b>(Varr\u00f3n, 3.12.6).<\/p>\n<p align=\"justify\"><i>\u00abHay un tercer tipo (de liebre), que nace en Hispania, similar en cierta manera a nuestra liebre, pero peque\u00f1a, al que llaman <\/i><i>cuniculo<\/i> (\u201cel &lt;que hace&gt; peque\u00f1os agujeros\u201d)<i>. (&#8230;) Los <\/i><i>cuniculos<\/i><i> se llaman as\u00ed porque ellos mismos suelen hacer <\/i><i>cuniculos<\/i><i> <\/i>(\u201cpeque\u00f1os agujeros\u201d)<i> subterr\u00e1neos donde poder esconderse en el campo.\u00bb<\/i> (Varr\u00f3n, 3.12.6).<\/p>\n<p align=\"justify\">Queda m\u00e1s que claro lo que todos los eruditos han aceptado <span style=\"font-family: Noto Sans Gujarati UI, sans-serif;\">\u2014<\/span>y as\u00ed se documenta en los lexicones m\u00e1s autorizados<span style=\"font-family: Noto Sans Gujarati UI, sans-serif;\">\u2014<\/span> que <i><b>cuniculus<\/b><\/i> es el nombre hisp\u00e1nico para ese tipo de liebre que era end\u00e9mica de Hispania y m\u00e1s peque\u00f1a que la liebre de los romanos. Resulta m\u00e1s que evidente que <i><b>cuniculus <\/b><\/i>(<i>\u201cpeque\u00f1o cunicu\u201d<\/i>) ya es una forma latinizada en diminutivo de un hisp\u00e1nico, probablemente ibero, *<b>kuniku<\/b>, que ser\u00eda a su vez una forma en diminutivo de una ra\u00edz lexem\u00e1tica: *<b>kuni<\/b>-\/*<b>kun<\/b>-. Tambi\u00e9n queda claro que Varr\u00f3n afirma que su origen etimol\u00f3gico se hallar\u00eda en una voz similar fon\u00e9ticamente, <i><b>cuniculos<\/b><\/i> (forma diminutiva plural) con el significado principal o gen\u00e9rico de &#8216;peque\u00f1os agujeros&#8217;, y as\u00ed, por asociaci\u00f3n con las madrigueras o galer\u00edas de <i>\u201c<\/i><i>peque\u00f1os hoyos o <\/i><i>agujeros\u201d<\/i>, <i><b>cuniculos,<\/b><\/i><i><b> <\/b><\/i>creados por la peque\u00f1a liebre hispana (<i><b>cuniculus<\/b><\/i>) se origina el nombre de este animal, que como ya apunt\u00e9, bien podr\u00eda reducirse a un lexema, quiz\u00e1 en forma diminutiva, *<b>kuniku\/*<\/b><b>kunik<\/b><b>i<\/b> (siendo +*<b>ku<\/b> \/+*<b>ki<\/b> un posible afijo para el diminutivo en ibero) de posible ra\u00edz *<b>kuni<\/b>-\/*<b>kun<\/b>-.<\/p>\n<p align=\"justify\">Otros autores posteriores plantean lo mismo que Varr\u00f3n, pero&#8230;<\/p>\n<h3 align=\"justify\"><a href=\"https:\/\/atlantisng.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/El-origen-ibero-altaico-del-termino-%E2%80%98conejo.pdf\"><em>Seguir leyendo el art\u00edculo en PDF &gt;&gt;&gt;<\/em><\/a><\/h3>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Georgeos D\u00edaz-Monexano, Vitalitius Accepted Member of the Epigraphic Society El t\u00e9rmino para conejo que usa Plinio, cuniculus (forma diminutiva latina de un probable diminutivo ibero *kuniku\/*kuniki de &hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":14328,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"cybocfi_hide_featured_image":"yes","footnotes":""},"categories":[2,4],"tags":[2817,2815,2818,2814,17,133,140,2827,2803,2804,2796,2819,2820,2801,2800,2799,2798,2802,923,2681,2682,932,934,2822,1178,2805,2806,2811,2809,2813,2812,2810,2826,2825,2824,2823,2797,1804,1806,2010,2808,2821,2646,2658,2502,2503,2816,2807],"class_list":["post-14291","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-antiguas-civilizaciones","category-articulos","tag-koni","tag-kuintxi","tag-kuni","tag-kuntxi","tag-escrituraspaleohispanicas","tag-altaicas","tag-altaicos","tag-baleares","tag-boreanas","tag-boreanos","tag-conejo","tag-coney","tag-cony","tag-cuniculi","tag-cuniculos","tag-cuniculum","tag-cuniculus","tag-ensayos","tag-etimologia","tag-etimologicas","tag-etimologicos","tag-eurasiaticas","tag-eurasiaticos","tag-hare","tag-hispania","tag-hispanicas","tag-hispanicos","tag-kojan","tag-koyan","tag-kui","tag-kujan","tag-kuyan","tag-laurex","tag-laurikis","tag-leberidas","tag-lepre","tag-liebre","tag-nostraticas","tag-nostraticos","tag-plinio","tag-plinio-el-viejo","tag-rabbit","tag-transeurasiaticas","tag-transeurasiaticos","tag-turquicas","tag-turquicos","tag-untxi","tag-varron"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/atlantisng.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14291","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/atlantisng.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/atlantisng.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atlantisng.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atlantisng.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=14291"}],"version-history":[{"count":12,"href":"https:\/\/atlantisng.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14291\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":14347,"href":"https:\/\/atlantisng.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14291\/revisions\/14347"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atlantisng.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/14328"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/atlantisng.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=14291"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/atlantisng.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=14291"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/atlantisng.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=14291"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}